Aannames: denk je het, of weet je het?
Aannames, ze zijn zo gemakkelijk te maken. Het zijn die kleine, onuitgesproken gedachten die je perceptie van de wereld kleuren. Soms zijn ze ons bewust, maar heel vaak zijn ze dat niet. Deze aannames kunnen ons in de weg zitten, misverstanden veroorzaken en ons zelfs ongelukkig maken. Het is daarom belangrijk om ons bewust te worden van de aannames die we maken en te leren hoe we ze kunnen toetsen op waarheid.
Waarom nemen we iets aan?
Aannames zijn vaak het resultaat van je ervaringen, opvoeding, cultuur en persoonlijke overtuigingen. Ze helpen je om de wereld om je heen snel te begrijpen en te reageren. Zo weet je of je in actie moet komen of dat het niet zo’n vaart zal lopen.
In mijn werk
In mijn werk als kwaliteitsadviseur kom ik soms veel aannames tegen. Er wordt vanuit gegaan dat procedures werken, dat medewerkers ervan op de hoogte zijn én dat zij ze ook nog volgen. Ik vind het prachtig dat er zoveel vertrouwen is in medewerkers en collega’s, maar ik weet dat de realiteit soms weerbarstig is.
De vraag die ik vaak stel is: “Denk je dit of weet je dit?” Ik vind het prachtig om te zien dat een dergelijk eenvoudige vraag veel los kan maken. Dat je aannames hebt is natuurlijk helemaal niet erg, maar wel iets om over na te denken hoe je weet dat je aannames kloppen. Het mooie is dat afspraken in de praktijk heel vaak gewoon wel werken en soms ook niet.
De gevaren van aannames
Maar aannames kunnen ook gevaarlijk of potentieel benadelend zijn. Ze kunnen leiden tot stereotypering, vooroordelen en een vertekend beeld van de werkelijkheid.
- Miscommunicatie: Een veel voorkomend geval van aannames komt voor in onze communicatie met anderen. We doen aannames over wat iemand bedoelt. Dat kan diepe emoties oproepen met name als die aannames ons triggeren op een heel oud beschadigd deel van ons. Hierdoor kunnen we belangrijke nuances missen en verkeerde conclusies trekken.
- Verminderde empathie: Aannames over anderen kunnen ervoor zorgen dat we minder begripvol zijn voor hun perspectief. Als we hun gedrag verklaren vanuit onze eigen ervaringen dan kunnen we tot conclusies komen die gewoon niet waar zijn. Daardoor leven we ons niet in op het effect dat die aannames op anderen kunnen hebben. Dit heeft verstoorde relaties en eenzaamheid tot gevolg en zelfs maatschappelijke problemen zoals discriminatie, onrechtvaardigheid en polarisatie. Iets wat we op het moment enorm weerspiegeld zien in onze eigen maatschappij en de landen om ons heen.
- Beperkte mogelijkheden: Aannames over waartoe we al dan niet in staat zijn kunnen onze kansen maken en breken. Als ik nadenk over het aantal keren dat ik gezegd heb: “Ik weet niet hoe dat moet,” of “Ik kan dat niet,” dan kan ik, terugkijkend, zien hoeveel tijd ik verspild en kansen gemist heb. Op persoonlijk gebied vind ik dat minder erg dan wat aannames kunnen betekenen in inter-relationele situaties. Jezelf beperken is voor een mogelijkheid voor groei maar daar hoeven anderen geen last van te hebben.
- Negatieve emoties: Maar aannames kunnen ook leiden tot gevoelens van angst, onzekerheid en boosheid. Ik ben vast niet de enige die ‘s nachts wakker kan liggen over wat er is gebeurd of wat er gaat gebeuren. De verhalen die je jezelf vertelt bepalen je gedachten waardoor je je kansen op een gezonde nachtrust ontneemt en je vermogen om tot heldere beslissingen te komen beperkt.
Omgaan met aannames
Om met aannames om te gaan zijn er een aantal stappen waar je doorheen kunt:
- Word je bewust van je aannames: Alle positieve verandering begint met bewustwording hoe je gedachten je realiteit beïnvloeden. Wat goed werkt is om te gaan zitten met wat je voelt en in je dagboek eerst eens alles maar dan ook alles uit te spugen op papier. Neem echt eens een kwartier of langer om alles wat je dwars zit op te schrijven zonder dat je jezelf redigeert. Je maakt de zinnen die je opschrijft niet mooier dan nodig en de realiteit al helemaal niet. Schrijf alle gevoelens en emoties op en benoem ze zoals ze zijn. Als je daarbij wilt krassen, huilen, vloeken of weet ik veel dan doe je dat. Dit is je realiteit en je wilt je bewust worden van alles wat je onder jouw laag van ‘geaccepteerd gedrag’ probeert te verstoppen. Als je klaar bent, lees je alles wat je opgekrabbeld hebt door en je benadrukt de aannames in de tekst. Ja, dit is je kans om al je gekleurde highlighters te gebruiken ;-) Kies een kleur voor specifieke emoties als boosheid, verdriet of wanhoop. Door dit met de hand te doen kun je de gevoelens beter ervaren. Veel beter dan dat je het opschrijft met je telefoon of laptop.
- Toets je aannames: Bij elke aanname die je ontdekt in je tekst vraag je jezelf af: “Is dit echt waar? Heb ik bewijs hiervoor?” (of om in mijn bewoordingen te blijven: “Denk ik dit of weet ik dit?”
- Het perspectief van anderen: Dan komt een moeilijke stap. Verplaats je in het perspectief van eventuele anderen die betrokken zijn terwijl je jezelf overeind houdt. Dat betekent dat je niet via deze manier jezelf de schuld geeft van alles wat er gebeurt. Anderen hebben ook emoties en gevoelens en zijn niet neutraal in deze situatie. Net zo goed al jij, kunnen ook zij getriggerd worden door iets wat jij zegt of doet.
- Trek een hofkaart: Pak je tarotdeck en trek net zolang kaarten tot je de eerste de beste hofkaart tegenkomt. Deze kaart representeert de ander. Sluit je ogen, kom in meditatieve staat en laat jezelf in die kaart zakken tot je tegenover de figuur op de kaart staat. Ga het gesprek aan en probeer oprecht nieuwsgierig te zijn naar hun kant van het verhaal. Stel vragen waarmee je meer duidelijkheid krijgt en waarmee je je eigen aannames kunt toetsen. Luister naar hun kijk op de situatie. Als de figuur op de kaart boos is, probeer daar dan vanuit je wijze zelf naar te luisteren en geef aan dat je oprecht wilt weten hoe jullie je relatie kunnen verbeteren. Als je je nieuwsgierigheid vervuld hebt, kom je weer uit je meditatieve staat en schrijf je op wat je gehoord en ervaren hebt. Wat ben je te weten gekomen over je eigen aannames? Vermijd hierbij om woorden als “altijd” of “nooit” te gebruiken.
Nóg een tarot-oefening: Van aanname naar waarheid
Formuleer een vraag over de situatie die begint met: “Wat is de waarheid over mijn aanname dat … (en vul ‘m dan aan met dat wat jij tot je waarheid hebt gemaakt). Stop de voorgaande hofkaart weer terug in je spel, schud de kaarten en trek vier kaarten:
- Je aanname
- Je emotionele reactie
- De oorsprong van je aanname
- Wat is de waarheid in deze situatie?
Welke nieuwe inzichten krijg je?
De absolute waarheid is een illusie
We leven nu eenmaal in een wereld vol nuances, waar de waarheid vaak flexibeler is dan we denken. Wat we als waarheid beschouwen, is vaak een constructie van onze persoonlijke ervaringen, culturele achtergrond en de informatie die we dagelijks (b.v. via social media) tot ons nemen. Het is een illusie om te denken dat er één absolute waarheid bestaat die voor iedereen geldt.
Onze waarheid bestaat uit allemaal kleine stukjes die een ander perspectief of een andere ervaring vertegenwoordigt. Omdat we door de tijd heen veranderen kunnen deze perspectieven veranderen en het is dan ook belangrijk om vast te stellen dat het tijd is voor een reflectie op wat jij aanneemt als waar. Klopt het nog wat jij aanneemt?
Dat is waarom ik altijd zoveel nadruk leg op reflectie in je lezingen. Het geeft je de kans om je overtuigingen en aannames te toetsen en om jezelf de kans te geven je mening over jezelf en over anderen bij te stellen. Daarbij is het belangrijk om te begrijpen dat de woorden die je kiest je perceptie van de realiteit beïnvloedt. Taal, hoe mooi soms ook, heeft ook zijn beperkingen en geeft soms niet altijd je bedoeling op de juiste manier weer.
Emotie en waarheid
Naast de rationele waarheid, spelen ook je emoties ook een belangrijke rol in het vormgeven van je kijk op de wereld. Je gevoelens kunnen je beïnvloeden om bepaalde informatie te geloven of te verwerpen. Het is belangrijk om zowel je rationele als je emotionele reacties op de wereld te erkennen.
Daarbij vormt je culturele achtergrond de bril waardoor je de wereld waarneemt. Culturele normen, waarden en overtuigingen beïnvloeden je interpretatie van gebeurtenissen en je opvattingen over wat waar is. Niet alleen je opvoeding is daarbij van toepassing maar ook de sociale groep waarin je verkeert kan enorme invloed hebben op wat je als waar aanneemt of niet. Het is belangrijk om je bewust te zijn van je eigen kijk op de wereld en open te staan voor perspectieven van anderen.
De zoektocht naar consensus
Sinds de opkomst een paar jaar geleden en de opkomst van de flat earthers (de mensen die ervan overtuigd zijn de aarde toch echt plat is 😊) kunnen we concluderen dat er geen absolute waarheid bestaat. Daardoor is het streven naar consensus belangrijk voor het functioneren van onze samenleving. Consensus betekent niet dat iedereen het over alles eens moet zijn, maar wel dat we in staat moeten zijn om samen te werken en compromissen te sluiten.
Daarbij is het belangrijk om te erkennen dat er grenzen zijn aan wat we als waarheid kunnen accepteren. Bepaalde overtuigingen kunnen schadelijk zijn voor anderen of in strijd zijn met feiten. Het is onze verantwoordelijkheid om kritisch na te denken over onze eigen overtuigingen en om ervoor te zorgen dat ze niet ten koste gaan van anderen.
Conclusie
De waarheid is een complex en dynamisch concept dat voortdurend in ontwikkeling is. Door open te staan voor verschillende perspectieven, kritisch na te denken over je eigen overtuigingen en bereid te zijn om je mening bij te stellen, kun je een dieper begrip ontwikkelen van jezelf en de wereld om je heen. Het is een ontwikkeling die nooit eindigt, maar die met behulp van de tarot heel leuk kan zijn.
Heeft deze blog geholpen om je aannames te toetsen? Laat het mij weten in de reacties hieronder!
Wil je met haar werken? Kijk dan welke lezingen, trainingen en e-boeken zij heeft.
- De Kracht van een Spiritueel Dagboek: Tips en Inspiratie - 06/03/2026
- Dit is waarom je tarotlezingen niet kloppen - 26/02/2026
- Maak je eigen quote geïnspireerde legvorm - 20/02/2026
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!